Eén à twee procent van de Nederlanders is manisch‐depressief. In elke kennissenkring zit dus wel iemand met deze aandoening, maar bijna niemand weet wie dat is.
Vincent van Gogh, Kanye West, Joost Zwagerman. Bijna iedereen heeft gehoord van deze of andere beroemde kunstenaars of artiesten die lijden of leden aan een bipolaire stoornis, ook wel manisch-depressiviteit genoemd. Het is enerzijds een ‘mediagenieke’ stoornis, die ook geromantiseerd kan worden en waarbij het idee leeft dat manie en psychose voeding geven aan grote creativiteit.
Desondanks is het een psychische ziekte die enorm eenzaam maakt. Er is veel onbegrip en schaamte, zowel bij de patiënten zelf als bij hun directe omgeving en binnen de samenleving als geheel. Daarom zoeken veel mensen te laat hulp. Suïcide is dan ook een belangrijke doodsoorzaak voor deze groep.
Het viel ons in de spreekkamer op dat ook mensen met wie het goed gaat, niet altijd open zijn over hun huidige klachten, eerdere episodes en opnames. Dit zorgt bij hen voor grote eenzaamheid. Terwijl wij, als behandelaren, weten dat – bij wijze van spreken – de buurvrouw ook bij ons op het spreekuur komt. Het is een haast onbespreekbaar onderwerp; de persoon met een bipolaire stoornis weet niet hoe hij het moet vertellen en de naaste weet niet hoe hij ernaar moet luisteren.
Het is opvallend dat deze mensen met een bipolaire stoornis, die vaak sterk en bijzonder zijn, hun psychische klachten tóch voor zich houden. Zo houdt de maatschappij het beeld van de ‘gevaarlijk of briljante gek’. Om dit stigma te doorbreken willen wij een beeld schetsen van mensen met een bipolaire stoornis en hun omgeving, dat recht doet aan de werkelijkheid. Zij zijn mensen die soms veel hebben meegemaakt en de veerkracht hebben gehad om weer verder te gaan. Zij zijn niet heel bijzonder, maar ook zeker niet saai. Zij zijn kwetsbaar, maar ook krachtig.
Ons fotoboek, met prachtige zwart-witportretten gemaakt door Carla Kogelman en persoonlijke verhalen van patiënten, hun naasten en hun hulpverleners, laat een realistisch beeld zien van het leven met een bipolaire stoornis. Het toont de kwetsbaarheid én de kracht, het verdriet én de veerkracht. Op deze website gaan we verder. Hier kun je nog meer informatie vinden over het leven met bipolariteit, van mensen zelf, hun naasten en hulpverleners. Daarnaast vind je een selectie van de nieuwste wetenschappelijke inzichten.
Door gezamenlijk het stigma rond deze psychische klachten te doorbreken kunnen we de levens van hen die eraan lijden draaglijker maken, of zelfs redden.
Annemiek Dols is psychiater en wetenschappelijk onderzoeker, zij schreef mee aan de Richtlijn bipolaire stoornissen en leidt het onderzoek naar leven met bipolariteit zonder medicatie.
Moniek van Dijk is sociaal psychiatrisch verpleegkundige, zij is mede-initiatiefnemer van ‘Koorddansers’, waar behandelaren, onderzoekers en ervaringsdeskundigen vragen uit de praktijk combineren met wetenschappelijk onderzoek.
